زبان برنامه نويسي، وسيله‌اي است براي ساختن برنامه و نرم‌افزار مورد نياز ما.

به طور كلي مي‌توانيم برنامه‌هاي خود را به دو گروه، تقسيم كنيم:
1- برنامه‌هايي كه در محيط رايانه، استفاده مي‌شوند.
2- برنامه‌هايي كه در محيط وب و اينترنت قابل استفاده هستند.

زبان كاربري :

بعضي از زبانهاي برنامه نويسي تحت وب، در طرف كاربر و كلاينت (Client)  اجراء مي‌شود.

 JavaScript, JScript, VBScript.

زبان سِـروري :

زبانهاي برنامه نويسي تحت وبي كه در طرف سرور (Sserver)   اجراء مي‌شود.

 asp, php.

جاوا اسكريپت :

با جاوا اسكريپت، مي‌توانيم برنامه‌اي بنويسيم كه هم در رايانه و هم در محيط اينترنت، قابل اجراء باشد.

 البته زادگاه اصلي آن، اينترنت است.

جاوا اسكريپت، از آن دسته از زبانهاست كه در طرف كاربر، عمل مي‌كند.

Object (شي) :

هر چيزي كه در صفحه ما وجود دارد، يك شي حساب مي‌شود و مي‌توان از آن استفاده كرد و تغييرش داد.

 اولين شي موجود، خود صفحه و سند (document) است، كه قبلا با آن آشنا شده‌ايد.

Properties (خصوصيات) :

هر شي، يك مشخصات و خصوصياتي دارد كه بيانگر كمّيت و كيفيت آنست.

 مثلا يك سند، داراي اين خصوصيات است:

 پس زمينه، عنوان (Title)، نوار وضعيت (Status)، نوار پيمايش (Scroll)، متن (Text)، لينك (Link).

Methods (متُد) :

کاري که اشياء مي‌توانند انجام دهند، متد ناميده مي‌شود.

مانند باز كردن يا بستن پنجره. شالوده و اصل يك زبان برنامه نويسي، متدهاي آن برنامه است

، كه ما بايد آنها را به خوبي ياد گرفته و در جاي مناسب استفاده نماييم.

 متدها، توسط سازندگان زبان برنامه نويسي، نوشته و تهيه مي‌شود و ممكن است

در نسخه‌هاي جديد آن زبان، تغيير داده شده، اضافه و تكميل شود.

Event (رويداد) :

رويداد، عملياتي است كه كاربر، در يك صفحه انجام مي‌دهد.

بعضي از رويدادها مشترك و عمومي هستند و بعضي مخصوص يك شي.

 بعضي از اين رويدادها را براي شما دسته بندي كرده‌ام كه حتما ذخيره نموده و به مرور آنرا كامل كنيد.

شرط:

يكي از ابزار و دستورات مهم هر زبانِ برنامه نويسي، شرط است.

ادات شرط :

1. if
2. switch ... case

معروفترين ادات شرط، if است.

ساختمان شرط :

 • جمله شرطي، از سه قسمت اصلي، تشكيل شده است.
1- ادات شرط: كلمه‌اي كه شرط را مي‌رساند؛ مانند اگر.
2- شرط: جمله‌اي كه شرطِ انجام كاري، واقع شده.
3- مشروط يا جزا: جمله‌اي كه جزاي شرط و در جواب آن آمده؛

 يعني در صورت تحقق شرط، آن نيز به وقوع مي‌پيوندد.

Operators (عملگرها) :

در برنامه نويسي، از علامت و نشانه‌هايي استفاده مي‌شود

كه به آن عمگر گفته مي‌شود. يكي از انواع عمگرها، عمگر شرطي مي‌باشد.

عمليات برنامه نويسي :

 • يك عمليات برنامه نويسي، داراي سه بخش، است.
1. دريافت داده. در اين قسمت، اسكريپت، اطلاعاتي را كه نياز دارد، مي‌گيرد.
2. پردازش داده. در اين قسمت، اطلاعاتي كه تهيه كرده، تجزيه و تحليل مي‌كند.
3. نمايش داده. در اين قسمت، اطلاعات پردازش شده را، ارائه مي‌كند.

ثابت و متغير :

بعضي از اطلاعاتي كه يك برنامه، به دست مي‌آورد، ثابت (Constant) است، و بعضي، متغير (Variable).

 متغير به اين معني كه يك چيز ثابت، مشخص و از پيش تعريف شده نيست.

 آنچه كه برنامه نويس، بيشتر با او سر و كار دارد، متغير است.

انواع متغير :

1- رشته‌اي (String):حروف و كلمه
2- عددي (Number):اعداد و ارقام (اعداد صحيح و اعشاري)
3- منطقي (Boolean):بله و خير

متغير سراسري، عمومي (Global گلوبال)
اگر متغير را خارج از تابع بنويسيد، عمومي است؛ چون مي‌شود در سرتاسر برنامه، آنرا صدا زده و مورد استفاده قرار داد.

متغير محلي، خصوصي (Localلوكال)
اگر متغيري را داخل تابع تعريف كنيد، خصوصي است؛

 يعني فقط در همان محل و همان تابع، كابرد دارد،

و بيرون از آن، نه مي‌شود صدا زد و نه مي‌شود استفاده كرد.

زمان :

زمان، داراي اجزا مختلف است

 يعني انسان، آنرا به بخشهاي مختلف تقسيم كرده تا قابل استفاده باشد.

قسمتي از آن،تاريخ (سال، ماه، هفته و روز) نام دارد،

و قسمتي از آن، به اجزا كوچكتر (ساعت، دقيقه و ثانيه) تقسيم شده،

وساعت، ناميده مي‌شود. البته معيار تاريخ در برنامه نويسي، ميلادي است.

براي تبديل به شمسي يا قمري، بايد از برنامه نويسي استفاده كنيد.

تابع :

تابع يا همان فانِكشين (Function)، مجموعه‌اي از يك يا چند كد است

كه در يك جا جمع شده و داراي نام شده‌اند.

آرگومان: گاهي، داخل پرانتزي كه بعد از نام تابع قرار مي‌گيرد،

چيزي نوشته مي‌شود به نام آرگومان كه يك نوع متغير است.

آرايه :

آرايه، مجموعه‌اي از چند داده (ثابت و متغير) است كه به عنوان يك واحد شناخته شده و اعضاي آن، با كد، مشخص شده‌اند.

به عبارت ديگر، تعدادي از اطلاعات كه در كنار هم قرار گرفته‌اند

و يك وجه مشترك داشته و به يك نام خوانده مي‌شوند.

حلقه :

 يكي ديگر از ويژگيهاي مفيد جاوا اسكريپت و همچنين ساير زبانهاي برنامه نويسي،

 توانايي ايجاد حلقه‌هاي تكرار، يا اجراي گروهي از دستورالعملها به صورت تكراري است.

اين، يكي از كارهايي است كه رايانه‌ها قادرند تا به خوبي آنها را انجام دهند، و آن چيزي نيست

 جز انجام كارهاي تكراري با دقت بالا.

در برنامه‌هاي اسكريپت، از حلقه‌هاي تكرار به عنوان يك ابزار قوي و مهم، استفاده‌هاي فراواني مي‌شود.
 

ادات حلقه :

 • از روشهاي مختلفي براي ايجاد حلقه، استفاده مي‌شود.

1. for
2. While
3. do ... while

معروفترين ابزار حلقه، for است.

ساختمان حلقه :

1. ابتداي حلقه:a = 0. اين عدد، شروع و ابتداي حلقه را معيّن مي‌كند.
2. انتهاي حلقه: a < 10. اين عدد، حداكثر و انتهاي حلقه - به عبارت ديگر، 3. افزايش يا كاهش: اين پارامتر، مشخص مي‌كند تعداد تكرار دستورات - را مشخص مي‌كند.
كه حلقه، در هر بار اجرا، يك واحد زياد شود يا كم.
4. جواب حلقه: حلقه، بي شباهت به شرط نيست. به عبارت ديگر: اگر متغير ما (a)، از 0 تا 10 تداوم داشت، نمايش پيام، ادامه داشته باشد.

فرم :

فرم وسيله‌اي است براي دريافت اطلاعات از كاربر.

method = نوع ارسال اطلاعات را معين مي‌كند، كه دو نوع است: post, get.

 اين دو روش با تفاوتهايي، عمليات ارسال را انجام ‌مي‌دهند. روش پُست، عمومي‌تر است و  از لحاظ امنيتي، برتري دارد.

 اگر متد را ننويسيد، از پُست، استفاده مي‌شود.

action = محلي را نشان مي‌دهد كه اطلاعات، براي پردازش،

 به آنجا ارسال خواهد شد؛ يعني آدرس يك صفحه است، كه در اينجا

 براي مثال، test.htm را انتخاب كرده‌ام.

name = نام فرم.

onSubmit = يك رويداد است. تابعي را كه در جاوا اسكريپت، نوشته‌ايد را صدا مي‌كند.

Get - Post = تفاوت بين اين دو، در چگونگي ارسال اطلاعات از فرم، به اسكريپت پردازشگر است.

• اگر از روش گت، استفاده كنيد، مقدار اطلاعاتي كه مي‌توانيد ارسال كنيد، محدود است.
• با استفاده از روش get، اطلاعات به دست آمده از فرم، به عنوان بخشي از يك URL، انتقال مي‌يابد؛ اما در روش post، اطلاعات، در حقيقت به صورت نامرئي، منتقل مي‌شود. اگر براي مثال، در روش گت، كاربر، يك رمز عبور را در فيلد پسورد، بنويسد، و فرد ديگري نيز در حال مشاهده صفحه نمايش كاربر باشد، به راحتي مي‌تواند از رمز عبور كاربر، آگاه شود. به عبارت ديگر، اين روش، در سطح امنيتي پايين‌تري از روش پست مي‌باشد.
• صفحه‌اي كه حاوي فرمي با مشخصه گت است، مي‌تواند نشانه گذاري (Bookmark) شود؛ در حالي كه در روش پست، اين كار، ممكن نيست.

اشاره‌گر :

اشاره‌گر (Cursor)  همان شكلي است كه با حركت موس،

 در مانيتور، حركت مي‌كند و نمادي از انگشت و دست شماست براي اشاره به اشياء داخل صفحه.